Eğer 1921'de Kağnıyla Cepheye Cephane Taşısaydın?

1921, Aralık. Ilgaz Dağları'nda kar dizleri geçmiş, kağnının tekeri gömülmüş. Kağnının üstünde, kendi yorganınla örttüğün dört sandık mermi var. 28 yaşındasın, adın Emine. Kocan üç yıldır cephede, iki çocuğun kaynananın yanında. Muhtarın meydanda okuduğu görev kâğıdı, yağmurda mermilerin üstüne örtülen yorganlar, karanlıkta söylenen bir Kastamonu türküsü, sabah uyanmayan Hatçe Nine ve Çankırı'da eline verilen mühürlü bir makbuz. İstiklal Yolu'nda cephane taşıyan adı bilinmeyen kadınlardan birinin hikâyesini onun gözünden yaşıyorsun. Bu hikâyedeki Emine, Hüseyin, Hatçe Nine, Naciye, Rıfat Çavuş ve köy kurgu. Ama İnebolu'dan Küre Dağları, Seydiler, Kastamonu, Ilgaz, Çankırı ve Kalecik üzerinden Ankara'ya uzanan yaklaşık üç yüz kırk kilometrelik İstiklal Yolu gerçek.1919'dan 1922'ye kadar silah, cephane, giyecek ve ilacın kağnılarla bu yoldan taşınması gerçek. Köylere taşıma görevinin muhtarlar aracılığıyla verilmesi, kadınların, çocukların ve yaşlıların kağnı sürmesi ve 1921'i 1922'ye bağlayan kışta yolların karla kapanması da gerçek. Şerife Bacı'nın hikâyesi anlatılanlara dayanıyor; kimliği tartışmalı. Ama cephane taşırken hayatını kaybeden yüzlerce kadın, çocuk ve yaşlının varlığı tarihçilerce kabul ediliyor. Kaynaklar: İstiklal Yolu'nun güzergâhı, uzunluğu, kullanıldığı yıllar, taşınanlar ve kadınların rolü: Küre Ansiklopedi, "İstiklal Yolu" maddesi Şerife Bacı hikâyesinin belgeleri ve tartışmalı yönleri, cephane taşırken ölenler, köylere muhtarlar aracılığıyla verilen görevler ve 1921 kışı: Medyascope, İsmail Fatih Ceylan, "Şerife Bacı olayı gerçek mi, efsane mi?", 2 Mayıs 2026 Kanala abone ol, bildirimleri aç.